Font size:

Language:

wieninternational.at

Vienna´s weekly European journal

Część 10: Odbudowa (1945-1955)

Historia

Language

Część 10: Odbudowa (1945-1955)

Od 1 września 1945 roku władzę w Wiedniu sprawowały wspólnie cztery potęgi aliantów: Rosja, Anglia, Francja i USA, które podzieliły Wiedeń na cztery strefy. Prowizoryczny rząd miejski utworzono już 17 kwietnia 1945 roku, pierwszym burmistrzem okresu ponazistowskiego został popularny socjaldemokrata Theodor Körner.

Kilka dni później ukazał się dziennik „Neues Österreich” (Nowa Austria) jako wspólny organ SPÖ, ÖVP i KPÖ. Ludność Wiednia doświadczała nędzy. Dostępność wody była bardzo utrudniona, zaopatrywanie w żywność uległo załamaniu, nie było ani prądu ani gazu   (stopniowa odbudowa sieci energetycznej mogła być zakończona dopiero z końcem roku), nie funkcjonowała komunikacja miejska, nie było poczty ani telefonu. W aptekach nie było lekarstw, w sklepach żadnych ubrań ani butów, mydła ani papieru. Krótko mówiąc: nie było nic. Najpierw chodziło o rozwiązanie najbardziej elementarnych problemów, miasto musiało zacząć funkcjonować. Słowem noszącym wielką nadzieję w czasie po wyzwoleniu była “odbudowa“. Powinno powstać nowe miasto - ale jak ma ono wyglądać? Tu zdania były podzielone.

przechodnie między ruinami i nietkniętymi domami w czasie powojennym

Wiedeń po II Wojnie Światowej: tak wygląda miasto, któremu udało się w miarę bez strat wyjść z opresji

Listopad 1945: pierwsze wybory komunalne

„Miejskie budownictwo socjalne“ było hasłem, które zmierzało do oddzielenia obszarów mieszkalnych od przemysłowych. Jako nowy termin pojawiła się „społeczna kultura mieszkaniowa“, był to projekt gminy, Wiedeńskiej Izby Handlowców i Pracowników (Wiener Handels- und Arbeiterkammer) oraz ÖGB. Chodziło tu o „proste, tanie a zarazem  piękne w swej formie meble do małych mieszkań “. W listopadzie 1945 roku doszło do pierwszych wyborów do gmin, a wraz z nimi do ostatecznego powrotu demokracji. Na sto mandatów rady gminy Wiednia 58 otrzymała partia socjalistyczna (Sozialistische Partei), 36 partia ludowa (Volkspartei) a 6 komuniści.

Aż do wczesnych lat 60- tych miały obowiązywać wyznaczony wówczas naczelne cele działań władz miejskich przede wszystkim w zakresie opieki nad młodzieżą i osobami starszymi, a także przy naprawie miejskich przedsiębiorstw i odbudowie. Po raz ostatni (jak dotąd) wprowadzono zmiany zgodnie z „Ustawą o zmianie obszaru“ („Gebietsänderungsgesetz“). Od tego czasu obszar miasta obejmuje 23 dzielnice. Rok później 15 maja 1955 roku zarówno Wiedeń jak i cała Austria uzyskały całkowitą wolność na mocy umowy państwowej ("Staatsvertrag").

„Austria jest wolna”

Austriacka umowa państwowa dotycząca ponownego stworzenia niezależnej i demokratycznej Austrii została podpisana 15 maja 1955 roku w Wiedniu, w pałacu Belvedere przez przedstawicieli zjednoczonych władz okupacyjnych USA, ZSRR, Francji, Wielkiej Brytanii oraz rządu austriackiego. Okrzyk Leopolda Figla z balkonu Belwederu po podpisaniu umowy: ”Austria jest wolna!” jest z pewnością najbardziej znanym politycznym cytatem Drugiej Republiki.

redaktion