Font size:

Language:

wieninternational.at

Vienna´s weekly European journal

Grad znanja - nauka i istraživanje

Nauka/Istraživanja

Language

Grad znanja - nauka i istraživanje

Za Beč je od suštinskog značaja, kako kaže gradonačelnik dr Mihael Hojpl (Dr. Michael Häupl), da uspe u takmičenju nauka, ideja, duha i kreativnosti kako bi obezbedio visokokvalifikovana radna mesta za budućnost. Ukratko: da postane glavni grad nauke u srednjoj i istočnoj Evropi.

U današnje vreme Beč sa više od 176.000 studenata na državnim i privatnim fakultetima kao i višim školama predstavlja jedan od najvećih univerzitetskih centara na nemačkom govornom području. Beč (univerzitet osnovan 1365.) je jedan od najstarijih univerzitetskih gradova u Evropi i samim tim je oduvek bio grad znanja i nauke.

U školskoj godini 2011/12. Beč je brojao 162.323 studenata na javnim univerzitetima, od čega su više od 50 odsto žene. 122.614 studenata je iz Austrije, a skoro polovina njih nije iz Beča. Od 39.709 stranih studenata koji studiraju u Beču, 25.957 dolazi iz Evropske unije a 13.752 je iz ostatka Evrope. 42 odsto studenata na Univerzitetu umetnosti (Akademija likovnih umetnosti Beč, Fakultet primenjenih nauka Beč, Fakultet za muziku i scensku umetnost Beč) dolazi iz inostranstva, dok na naučnim univerzitetima taj udeo iznosi skoro 24 odsto. Na privatnim univerzitetima je 2011/12. studiralo 2.817 osoba. Godina 2010/11 donela je ukupno 16.999 brucoša u Beču (uključujući privatne univerzitete), od kojih su 56 odsto žene. 1.246 studenata je steklo doktorsku titulu. Kod doktoranata udeo žena iznosi 44,6 odsto.

Sa devet javnih i šest privatnih univerziteta kao i pet stručnih viših škola i oko 1.000 vanuniverzitetskih naučnih instituta grad nudi raznovrsan istraživački pejzaž.

Globusi i durbin u izložbenom prostoru Muzeja globusa
Parabolično ogledalo u Kufnerovoj opservatoriji

Pogledati svemir iz Beča: to omogućavaju mnogobrojne ustanove od Uranije preko Kufnerove opservatorije do Muzeja globusa

Procvat visokog školstva

U školskoj 2010/11. godini je na višim školama bilo 3.440 apsolvenata. Broj studenata na višim stručnim školama je od 2007/08. do 2010/11. porastao za 63 odsto. Nasuprot univerzitetima, visoke stručne škole još uvek predstavljaju manjinski program: u školskoj 2010/11. godini je 11.582 studenata viših stručnih škola stajalo naspram 162.323 studenata na fakultetima, što nije ni 7 odsto od ukupnog broja bečkih studenata. Dosta omiljeni smerovi na višim stručnim školama jesu oblast ekonomije, tehnike i inženjerskih nauka.

Bečki univerzitet: duga istorija - veliki uspesi

Devet naučnika čija je karijera bila usko povezana sa Bečkim univerzitetom nagrađeno je Nobelovom nagradom: otolog Robert Baranj (Bárány) (1914, Nobelova nagrada za medicinu), psihijatar Julius Vagner-Jaureg (Wagner-Jauregg) (1927, Nobelova nagrada za medicinu), hemičar Hans Fišer (Fischer) (1930, Nobelova nagrada za hemiju), imunolog Karl Landštajner (Landsteiner) (1930, Nobelova nagrada za medicinu), fizičar Ervin Šredinger (Erwin Schrödinger) (1933, Nobelova nagrada za fiziku), fizičar Viktor Franc Hes (Franz Hess) (1936, Nobelova nagrada za fiziku), fiziolog i farmakolog Oto Levi (Otto Loewi) (1936, Nobelova nagrada za medicinu), biolog Konrad Lorenc (Lorenz ) (1973, Nobelova nagrada za medicinu) kao i nacionalni privredni stručnjak Fridrih A. fon Hajek (Friedrich A. von Hayek) (1974, posthumno dodeljena Nobelova nagrada za ekonomske nauke).

Lekar vrši prezentaciju na velikom ekranu, čovek ga sluša
Zastave ispred Medicinskog univerziteta u Beču

Medicinska istraživanja imaju tradiciju u Beču i još uvek su popularna

Današnji Beč kao istraživački centar

Beč je centar istraživanja u Austriji: sa više od 1.000 privatnih i javnih istraživačkih stanica, skoro 35.000 istraživača, kao i preko dve milijarde evra koje se svake godine daju za oblast istraživanja, Beč preuzima ulogu predvodnika u ovom domenu. Preko 40 odsto svih istraživača u Austriji je aktivno u Beču. 43 odsto ukupnih austrijskih izdataka za istraživanja izdvaja se u austrijskoj prestonici. Težište podsticaja je na oblastima kao što su životne nauke, kreativne industrije, informatičke i komunikacijske tehnologije (IKT) kao i saobraćaj i logistika.

Bečka istraživačka kvota od preko tri procenta je već premašila austrijski prosek od 2,63 odsto (podatak iz januara 2009.).

Novi centri za visoke tehnologije

Već dvadeset odsto svih nesamostalno zaposlenih radi u granama tehnologije. Ako se posmatraju izdaci za istraživanja i razvoj javnog sektora, Beč se nalazi na četvrtom mestu među evropskim gradovima. Ovo je rezultat toga što je Beč – s obzirom na svoju veličinu – centar od nadproporcionalnog značaja za univerzitete i vanuniverzitetske ustanove kao što je na primer Austrijska akademija nauka (ÖAW). Osim toga je Beč izgradio nove visokotehnološke centre kao što je Tech Gate Vienna, prvi bečki naučni i tehnološki park preko Dunava kod sedišta UN, park biznisa i nauke TECHBASE u Floridsdorfu, centar za biznis i istraživanja na trgu Hehštetplac (Höchstädtplatz), Campus Vienna Biocenter i Media Quarter Marx.

Perspektive mlađe naučnike

„Podsticaj vrhunske nauke u projektima vidnog značaja“, „jačanje snaga“ načela su Bečkog fonda za nauku, istraživanja i tehnologiju (WWTF), koji su 2001. godine osnovali gradonačelnik dr Mihael Hojpl (Michael Häupl) i dr Bernhard Gerg (Görg). Fond može da izdvoji godišnji budžet od prosečno sedam miliona evra za dodatna podsticajna sredstva za istraživački centar Beč.

Tu su i sredstva Centra za inovacije i tehnologije (ZIT), koji se odavno etablirao kao tehnološka agencija Beča i kao podstrekač tehnologije u preduzetničkom sektoru. WWTF time doprinosi izgradnji kritičkih veličina u Beču kao istraživačkom centru, zatim intenzivnijem umrežavanju bečkih istraživačkih ustanova, naročito u okviru međunarodnih partnerstava, kao i pri realizaciji srednjoročnih unosnih projekata. Osim toga fond pojačava ulogu naučnih ustanova kako bi one postale sidrište za preduzeća u Beču koja se intenzivno bave istraživačkim radom.

Osim toga WWTF je započeo i sa programom „Vienna Research Groups for Young Investigators", koji vrši podsticaj novih naraštaja mladih istraživača aktivnih u važnim istraživačkim oblastima za Beč.

U poređenju sa njim je ZIT odgovoran za podsticanje istraživanja i inovacija u okvirima preduzeća i delotvornu promociju istih u javnosti (na primer putem projekta Conent Award). U 2011. godini težište je na oblastima „Green Innovation", „Life Sciences" i "From Science to Product".

Dečak koji se smeje i devojčica sa igračkom i mikroskopom

Istraživanja i za najmlađe

Istraživanje za sve

Bečki istraživači razvijaju vakcine i analiziraju razvoj privrede. Bečka deca se na Dečjem univerzitetu bave pitanjem, da li Nemo može da govori. U okviru math.space nestaje njihov strah od matematike. „Bečka čitanja" zbližavaju naučnike sa građanima. Od kada su osnovana 1987. godine, oko 550.000 posetilaca je učestvovalo na više od 1.200 manifestacija sa ukupno 5.000 predavača. Program bečkih narodnih univerziteta „University meets public" omogućava Bečlijama da posećuju predavanja univerzitetskih profesora i da sa poznatim naučnicima diskutuju o njihovim tezama. Prenošenjem nauke i istraživanja na jedan lako razumljiv način bavi se i Istraživački festival (Forschungsfest). Nakon velikih uspeha ove manifestacije na Trgu gradske većnice i u parku Prater, u 2011. godini su se bečki univerziteti, privatni istraživački instituti i preduzeća potrudili da organizovanjem putujućeg festivala svima dočaraju inovacije.

Beč u evropskom istraživačkom prostoru

Vidljivo je učešće Grada Beča u okvirnim istraživačkim programima Evropske unije. Tokom trajanja šestog okvirnog programa (2002. do 2007.) Beč je u ukupnom austrijskom učešću u ovom programu imao udeo od 51,3 odsto. Beč poentira najvećom tematskom raznolikošću u učešćima u austrijskim okvirima, kao i kroz tematska težišta u oblastima „Information Society Technologies" i „Life sciencies, genomics and biotechnology for health". U 7. Okvirnom istraživačkom programu EU koji se sprovodi od 2007. godine, aktivan je između ostalih projekat WWTF nazvan VITE, Vienna IT Enterprises. Mreža za IT preduzeća, istraživačke, razvojne i obrazovne ustanove angažovana je pod nazivom "Centrope ICT Technology Transfer" u kooperacijama iz oblasti informacionih tehnologija u regionu Centrope.

Pored evropskih istraživačkih kooperacija za Beč je izuzetno značajna i saradnja u okvirima regije Centrope. Mnogobrojne kooperacije između univerziteta, preduzeća i istraživačkih mreža imaju potencijal za inicijalizaciju održivog modernizacijskog i rezultatskog podstreka za nauku, istraživanje i inovacije u regionu.

Bečka škola za klinička istraživanja (Vienna School of Clinical Research) ima za cilj etabliranje jednog vrhunskog istraživačkog centra za školovanje u oblasti kliničkog istraživanja kao i podsticanje kliničkog istraživanja. Cilj je da se znanje koje odgovara standardima Evropske unije prenosi lekarima u Srednjoj i Istočnoj Evropi, kao i na Bliskom istoku. Početkom 2012. godine ova ustanova je preseljena u  novu privrednu zonu Noj Marks (Neu Marx).

Maketa Medijske četvrti Marks 3

Jedna od tri zgrade Medijske četvrti Marks

U središtu Evrope

Dobra pozicija Beča kao istraživačkog i tehnološkog centra potvrđena je u takozvanim jakim poljima. To su tzv. Life Sciences (biotehnologija i farmakologija), matematika, informacione i komunikacione tehnologije (IKT), industrije kreativnih delatnosti (Creative Industries) kao i grane automobilske industrije, saobraćaja i logistike.

Beč doduše još uvek nije centar od svetskog značaja za „Life Sciences“, ali svakako je dobar igrač u evropskim okvirima. Zapošljavanje u granama bioloških nauka je proteklih godina snažno raslo. U bečkoj regiji je 171 preduzeće aktivno u sektoru Life Sciences, a 82 odsto njih ima sedište u Beču. Tih 140 preduzeća nudi radna mesta za preko 9.600 radnika. Godišnje se beleži više od deset novoosnovanih firmi. Centri sektora Life Sciences su između ostalih novo sedište Austrijskog instituta tehnologije (Austrian Institute of Technology - AIT) u ulici Mutgase (Muthgasse) koji se bavi bio i nano tehnologijama i Campus Vienna Biocenter u ulici Borgase (Bohrgasse), koji je ujedno najveće austrijsko sedište za bionauke sa preko 1.400 naučnika iz više od 40 država sveta.

Nasuprot tome IKT sektor u Beču ima široku osnovu, pa je Beč već sada jedan od najvećih evropskih IKT centara, što je urodilo velikim porastom zaposlenosti.

Ostale vrste podsticaja nauke Grada Beča- Jubilejski fond za Ekonomski fakultet u Beču

- Jubilejski fond Austrijske akademije nauka (ÖAW)
- JOSZEF program Bečkog ekonomskog univerziteta za Srednju i Istočnu Evropu (Grad Beč sa šest dodatnih stipendija podržava vodeće snage mladih naraštaja iz Srednje i Istočne Evrope)
- Medicinsko-naučni fond gradonačelnika
- Jubilejska fondacija visokog školstva
- Fond Viktor Frankl grada Beča
- Fond za inovativno, interdisciplinarno istraživanje raka
- Doktorske stipendije za žene na Tehničkom univerzitetu

Maketa novog Ekonomskog fakulteta u Beču

Novi kampus Ekonomskog univerziteta u Beču (WU) arhitekte Zahe Hadid

Pregled budućih projekata

Projekat „TU Univercity 2015" bi trebalo da istorijsko sedište Tehničkog univerziteta Beča razvije u moderni univerzitetski kamp. Na taj način će do proslave 200. godišnjice ove ustanove biti stvoreni optimalni uslovi za saradnike i studente. Prostorne promene doživeće i Ekonomski univerzitet u Beču. Tokom zimskog semestra 2013. godine trebalo bi da otpočnu predavanja na novom "Campus WU" Ekonomskog univerziteta koji će se nalaziti u opštini Leopoldštat (Leopoldstadt). Taj kompleks delo je vrhunskog arhitekte Zahe Hadid i raspolaže sa 100.000 kvadratnih metara za najmanje 25.000 studenata.

redaktion