Font size:

Language:

wieninternational.at

Vienna´s weekly European journal

Grad znanja - nauka i istraživanje

Nauka/Istraživanja

Language

Grad znanja - nauka i istraživanje

Za Beč je od suštinskog značaja, kako kaže gradonačelnik dr Mihael Hojpl (Dr. Michael Häupl), da uspe u takmičenju nauka, ideja, duha i kreativnosti kako bi obezbedio visokokvalifikovana radna mesta za budućnost. Ukratko: da postane glavni grad nauke u srednjoj i istočnoj Evropi.

U današnje vreme Beč sa 190.645 studenata na državnim i privatnim fakultetima kao i višim školama predstavlja jedan od najvećih univerzitetskih centara na nemačkom govornom području. Beč je jedan od najstarijih univerzitetskih gradova u Evropi – Univerzitet u Beču u 2015. godini proslavlja 650. jubilej – i samim tim je oduvek bio grad znanja i nauke.

U školskoj godini 2014/2015 Beč broji 173.283 studenata na javnim univerzitetima, od čega su više od 50 odsto žene. Od tog broja je 123.250 studenata iz Austrije. Osim tzv. Glavnog univerziteta, najposećeniji ostali fakulteti su Medicinski fakultet, Tehnički fakultet i Ekonomski fakultet. Najmanja univerzitetska institucija je Akademija likovnih umetnosti koja broji 1.300 studenata. Na privatnim univerzitetima su 2013. studirale 3.404 osobe. U nastavnoj godini 2013/2014 bečki državni univerziteti iznedrili su 18.036 apsolvenata, dok je na privatnim univerzitetima tačno 1.300 studenata uspešno okončalo svoje studije.

Sa devet javnih i sedam privatnih univerziteta kao i šest stručnih viših škola i više od 1.000 vanuniverzitetskih naučnih instituta grad nudi raznovrsne istraživačke mogućnosti.

Globusi i durbin u izložbenom prostoru Muzeja globusa
Parabolično ogledalo u Kufnerovoj opservatoriji

Pogledati svemir iz Beča: to omogućavaju mnogobrojne ustanove od Uranije preko Kufnerove opservatorije do Muzeja globusa

Procvat visokog školstva

Bečke više škole su u školskoj 2013/2014 godini brojale 12.721 apsolventa. Broj studenata na višim stručnim školama je u proteklih deset godina rapidno rastao, ali su oni u poređenju sa univerzitetima i dalje u manjini. Vrlo omiljeni smerovi na višim stručnim školama jesu oblasti ekonomije, tehnike i inženjerskih nauka.

Bečki univerzitet: duga istorija - veliki uspesi

Devet naučnika čija je karijera bila usko povezana sa Bečkim univerzitetom nagrađeno je Nobelovom nagradom: otolog Robert Baranj (Bárány) (1914, Nobelova nagrada za medicinu), psihijatar Julius Vagner-Jaureg (Wagner-Jauregg) (1927, Nobelova nagrada za medicinu), hemičar Hans Fišer (Fischer) (1930, Nobelova nagrada za hemiju), imunolog Karl Landštajner (Landsteiner) (1930, Nobelova nagrada za medicinu), fizičar Ervin Šredinger (Erwin Schrödinger) (1933, Nobelova nagrada za fiziku), fizičar Viktor Franc Hes (Franz Hess) (1936, Nobelova nagrada za fiziku), fiziolog i farmakolog Oto Levi (Otto Loewi) (1936, Nobelova nagrada za medicinu), biolog Konrad Lorenc (Lorenz ) (1973, Nobelova nagrada za medicinu) kao i nacionalni privredni stručnjak Fridrih A. fon Hajek (Friedrich A. von Hayek) (1974, posthumno dodeljena Nobelova nagrada za ekonomske nauke).

Lekar vrši prezentaciju na velikom ekranu, čovek ga sluša
Zastave ispred Medicinskog univerziteta u Beču

Medicinska istraživanja imaju tradiciju u Beču i još uvek su popularna

Današnji Beč kao istraživački centar

Sa svojih 1.329 istraživačkih institucija Beč predstavlja centar istraživanja u Austriji. U preduzećima koja se bave istraživanjima i istraživačkim institucijama zaposleno je više od 35.000 ljudi. Beč godišnje izdvaja više od dve milijarde evra za oblast istraživanja i na taj način preuzima vodeću ulogu u ovoj oblasti. Najviše podsticajnih sredstava izdvaja se za oblasti kao što su životne nauke, kreativne industrije, informatičke i komunikacijske tehnologije (IKT) kao i saobraćaj i logistika.

Bečka istraživačka kvota (udeo izdataka za istraživanja u okviru bruto nacionalnog proizvoda) od preko tri procenta je već premašila austrijski prosek od 2,77 odsto (podatak iz januara 2011.).

Novi centri za visoke tehnologije

Ako se posmatraju izdaci za istraživanja i razvoj javnog sektora, Beč se nalazi na četvrtom mestu među evropskim gradovima. Ovo je rezultat toga što je Beč – uzimajući u obzir njegovu veličinu – centar od nadproporcionalnog značaja za univerzitete i vanuniverzitetske ustanove kao što je na primer Austrijska akademija nauka (ÖAW). Osim toga je Beč izgradio nove visokotehnološke centre kao što je Tech Gate Vienna, prvi bečki naučni i tehnološki park preko Dunava kod sedišta UN, park biznisa i nauke TECHBASE u Floridsdorfu, centar za biznis i istraživanja na trgu Hehštetplac (Höchstädtplatz), Campus Vienna Biocenter i Media Quarter Marx.

Perspektiva za mlađe naučnike

„Podsticaj vrhunske nauke u projektima vidnog značaja“ i „jačanje snaga“ načela su Bečkog fonda za nauku, istraživanja i tehnologiju (WWTF), koji su 2001. godine osnovali gradonačelnik dr Mihael Hojpl (Michael Häupl) i dr Bernhard Gerg (Görg). Fond je u stanju da izdvoji godišnji budžet od prosečno sedam miliona evra za dodatna podsticajna sredstva za istraživački centar Beč.

Tu su i sredstva Centra za inovacije i tehnologije (ZIT), koji se odavno etablirao kao tehnološka agencija Beča i kao podstrekač tehnologije u preduzetničkom sektoru. WWTF time doprinosi izgradnji kritičkih veličina u Beču kao istraživačkom centru, zatim intenzivnijem umrežavanju bečkih istraživačkih ustanova, naročito u okviru međunarodnih partnerstava, kao i pri realizaciji srednjoročnih unosnih projekata. Osim toga fond pojačava ulogu naučnih ustanova kako bi one postale sidrište za preduzeća u Beču koja se intenzivno bave istraživačkim radom.

Osim toga WWTF je započeo i sa programom „Vienna Research Groups for Young Investigators", koji vrši podsticaj novih naraštaja mladih istraživača aktivnih u važnim istraživačkim oblastima za Beč.

U poređenju sa njim je ZIT odgovoran za podsticanje istraživanja i inovacija u okvirima preduzeća i delotvornu promociju istih u javnosti (na primer putem projekta Conent Award). U 2015. godini težište aktivnosti Tehnološke agencije grada Beča je na oblasti informacionih i komunikacionih tehnologija (IKT). Ta oblast sa oko 5.700 preduzeća, 55.000 zaposlenih i preko 17 milijardi evra godišnjeg prometa predstavlja centralnu snagu bečke privrede.

Dečak koji se smeje i devojčica sa igračkom i mikroskopom

Istraživanja i za najmlađe

Istraživanje za sve

Bečki istraživači razvijaju vakcine i analiziraju razvoj privrede. Bečka deca se na Dečjem univerzitetu bave pitanjem, da li Nemo može da govori. U okviru math.space nestaje njihov strah od matematike. „Bečka čitanja" zbližavaju naučnike sa građanima. Od kada su osnovana 1987. godine, oko 550.000 posetilaca je učestvovalo na više od 1.200 manifestacija sa ukupno 5.000 predavača. Program bečkih narodnih univerziteta „University meets public" omogućava Bečlijama da posećuju predavanja univerzitetskih profesora i da sa poznatim naučnicima diskutuju o njihovim tezama. Prenošenjem nauke i istraživanja na jedan lako razumljiv način bavi se i Istraživački festival (Forschungsfest). Nakon velikih uspeha ove manifestacije na Trgu gradske većnice, u parku Prater i na pijaci Našmarkt (Naschmarkt), Istraživački festival će se u 2015. godini pozabaviti temom "Od nauke do proizvoda".

Beč u evropskom istraživačkom prostoru

Vidljivo je učešće Grada Beča u okvirnim istraživačkim programima Evropske unije. Beč poentira najvećom tematskom raznolikošću u učešćima u austrijskim okvirima, kao i kroz tematska težišta u oblastima „Information Society Technologies" i „Life sciencies, genomics and biotechnology for health". Dok je tokom podsticajnog programa Evropske unije za razdoblje od 2007. do 2013. godine Austrija povukla sredstva od 1 milijarde evra, taj iznos bi u okviru novog podsticajnog programa "Horizon 2020" trebalo da iznosi čak 1,5 milijardi evra.

Pored evropskih istraživačkih kooperacija za Beč je izuzetno značajna i saradnja u okvirima regije Centrope. Mnogobrojne kooperacije između univerziteta, preduzeća i istraživačkih mreža imaju potencijal za inicijalizaciju održivog modernizacijskog i rezultatskog podstreka za nauku, istraživanje i inovacije u regionu.

Bečka škola za klinička istraživanja (Vienna School of Clinical Research) ima za cilj etabliranje jednog vrhunskog istraživačkog centra za školovanje u oblasti kliničkog istraživanja kao i podsticanje kliničkog istraživanja. Cilj je da se znanje koje odgovara standardima Evropske unije prenosi lekarima u srednjoj i istočnoj Evropi, kao i na Bliskom istoku.

Maketa Medijske četvrti Marks 3

Jedna od tri zgrade Medijske četvrti Marks

U središtu Evrope

Dobra pozicija Beča kao istraživačkog i tehnološkog centra potvrđena je u takozvanim jakim poljima. To su tzv. Life Sciences (biotehnologija i farmakologija), matematika, informacione i komunikacione tehnologije (IKT), industrije kreativnih delatnosti (Creative Industries) kao i grane automobilske industrije, saobraćaja i logistike.

Beč doduše još uvek nije centar od svetskog značaja za „Life Sciences“, ali svakako je značajan igrač u evropskim okvirima. Zapošljavanje u granama bioloških nauka je proteklih godina snažno raslo. Pored međunarodnih koncerna kao što su Baxter i Boehringer Ingelheim, koji su već duže vreme nastanjeni u Beču, tokom 1990-ih godina razvila se dinamična scena u oblasti "Life Sciences". Prema aktuelnim studijama u Beču trenutno postoji 588 preduzeća koja pripadaju ovoj branši. Od tog broja je 378 preduzeća aktivno u oblasti istraživanja i razvoja, proizvodnje odnosno kao dobavljači, davaoci usluga tj. u prodaji u oblastima biotehnologije, farmacije i medicinske tehnike. Centri sektora Life Sciences su između ostalih novo sedište Austrijskog instituta tehnologije (Austrian Institute of Technology - AIT) u ulici Mutgase (Muthgasse) koji se bavi bio i nano tehnologijama i Campus Vienna Biocenter u ulici Borgase (Bohrgasse), koji je ujedno najveće austrijsko sedište za bionauke sa preko 1.400 naučnika iz više od 40 država sveta.

Nasuprot tome IKT sektor u Beču ima široku osnovu, pa je Beč već sada jedan od najvećih evropskih IKT centara, što je urodilo velikim porastom zaposlenosti.

Maketa novog Ekonomskog fakulteta u Beču

Kampus Ekonomskog univerziteta u Beču (WU) arhitekte Zahe Hadid

Obrazovanje i tehnika

Tehnički univerzitet u Beču (TU) je sa 3.000 naučnika i više od 27.000 studenata najveća austrijska istraživačka i obrazovna ustanova za tehniku i prirodne nauke. Do početka proslave 200 godina postojanja (novembar 2015.) Tehnički univerzitet će se na istorijskoj razvojnoj lokaciji razviti u moderan gradski kampus: projekat "TU Univercity 2015" je taj koji će stvoriti optimalne okvire za saradnike i studente odnosno za Beč kao uporište nauke. Mere optimizacije koje se preduzimaju utabaće put saradnji i sinergiji sa domaćom privredom.

redaktion